Người Nhật dạy trẻ sáng tạo và biết ước mơ như thế nào?

Một bà mẹ Việt đang sinh sống tại Nhật chia sẻ cho biết dạy trẻ sáng tạo, biết mơ ước là phương châm hàng đầu của giáo dục mam non ở Nhật.

Ngồi tìm hiểu sách giáo khoa bậc tiểu học ở Nhật, không thấy có chỗ nào dạy trẻ con nói hay viết những điều chung chung như học tập tốt, lao động tốt; "phải" hiếu thảo với ông bà cha mẹ; "phải" khoanh tay lên bàn mắt nhìn lên bảng...

Môn đạo đức lớp 1 toàn bài tập thực hành kiểu: quan sát xem ông bà cha mẹ cười tươi vào lúc nào, em nghĩ nên làm gì để cho người thân của mình cười tươi hằng ngày và làm thử xem kết quả ra sao ; ra công viên thì tìm sọt rác chỗ nào; công viên là nơi công cộng nên phải để ý không làm phiền những người xung quanh; khi lên xe bus thì chào bác lái xe và trước khi xuống thì nói cảm ơn; đi mua hàng nếu đến sau thì xếp hàng chứ không được chen ngang; hàng ngày gặp mọi người thì chào thật to và cười thật tươi nhưng ở những nơi công cộng không được nói to...

Thực hành trồng trọt, dù là học sinh nông thôn hay thành thị, trẻ đều được đến trang trại/vườn của bác nông dân để được nông dân hướng dẫn, cùng gieo hạt, trồng cây hoa/rau quả và chăm sóc cho đến khi thành phẩm thì đi thu hoạch chứ không ngồi học lý thuyết trên lớp hay ở phòng thí nghiệm...
Đến trường học nào cũng vậy, ở trong lớp học hay ngoài vườn, trẻ con đều rộn rã, vui vẻ, tích cực hoạt động chứ chưa thấy lớp học nào mà trẻ ngồi im phăng phắc học... Đối với mình, khi đi trợ giảng môn Quốc ngữ, học trò như là bạn vậy, chúng tự tin khi phát biểu và có thể mạnh dạn trao đổi với cô giáo mà không sợ áp đặt suy nghĩ hay bị rào cản cô trò.

Cũng gần 2 năm lui tới các trường tiểu học, mình thấy rõ một điều: Ở Nhật, giáo viên tiểu học chưa bao giờ là nỗi ám ảnh của phụ huynh học sinh.

Từng theo chân thầy hiệu trưởng ra đến cổng để đón các bé người nước ngoài chuyển đến; đi theo thầy chủ nhiệm đến từng gia đình của hơn 30 học sinh trong 1 lớp suốt một tuần liền để xem xét điều kiện và tình tình học tập ở nhà của các bé ra sao; từng chứng kiến cả hiệu trưởng, chuyên gia và giáo viên chủ nhiệm cùng ngồi tiếp cặp vợ chồng người Việt Nam có con được chẩn đoán là tự kỉ để thuyết phục phụ huynh đồng ý cho con mình vào lớp học đặc biệt... mới càng thấm thía: Ở đất nước này, phương châm và chính sách giáo dục nhà nước ban ra không phải để nói miệng chơi hay truyền tay nhau đọc cho vui.

Như trường hợp của bé bị chẩn đoán là tự kỉ, sau khi kiểm tra ở trường, thuê chuyên gia về tự kỉ đến để kiểm tra lần nữa, nhà trường mới mời phụ huynh đến đế giải thích về tình hình và tư vấn. Nếu bố mẹ đồng ý, bé sẽ được học theo chế độ đặc biệt mà nửa thời gian bé học ở lớp bình thường để tránh vấn đề tâm lý cho bé và gia đình, một nửa thời gian bé được học với sự hỗ trợ luân phiên của 4 giáo viên -chuyên viên.

Các buổi khám và họp định kì với phụ huynh, thành phố chi trả toàn bộ chi phí thuê chuyên gia và phiên dịch chứ phụ huynh không tốn đồng nào. Việc mà người ta muốn phụ huynh làm kí vào tờ giấy đồng ý cho con mình theo học chế độ đặc biệt này.

Ở Nhật, sách giáo khoa hay chương trình dạy, phương pháp dạy đều thế hiện rõ phương châm: dạy trẻ trở thành người sáng tạo và có ước mơ. Người ta không dạy trẻ con học thật nhiều chữ hay làm những bài toán khó, thế nên, học tiểu học ở Nhật không lo bị đội sổ hay bị đúp. Các bài kiểm tra có nhưng không có các kì thi cuối kì và thi vào trường chuyên đầy ác mộng đối với học sinh tiểu học.

Ở Nhật, việc làm toán kém và viết chữ xấu không đáng xấu hổ bằng việc không trả lời được câu hỏi: "Lớn lên em muốn làm gì?", "Ước mơ của em là gì?" theo đúng nghĩa đen của nó. Thành ra nếu con bạn có tố chất và muốn làm toán khó, bạn có thể đưa con đi học thêm ở bên ngoài chứ nhà trường không có các lớp bồi dưỡng Văn, Toán... Trường tiểu học ở đây chỉ có các đội hợp xướng, đội bóng chày, đội bơi thành tích cao... mà thôi.

Nhà mình có đứa cháu từ bé đã thích bơi và có ước mơ trở thành vận động viên Olympic nên khi vào lớp 1, bé được đăng kí vào câu lạc bộ bơi thành tích cao. Khi thành tích của cháu chững lại do thừa cân, nhà trường đã mời ngay bố mẹ cháu sang làm việc với chuyên gia sức khỏe và dinh dưỡng để điều chỉnh ngay chế độ rèn luyện ở nhà và ăn uống phù hợp.

Mặc dù đến nay cháu đã phải chuyển hướng qua Karatedo và ước mơ của bé cũng gần với thực tế hơn, nhưng việc cháu mang ước mơ và quyết tâm thực hiện nó, cộng với sự hỗ trợ tối đa từ trường và phụ huynh như mình đang thấy tận mắt, mình ngộ ra: Đầu tư giáo dục cần sự bài bản và hiểu biết, cần sự phối hợp chặt chẽ từ gia đình, nhà trường và địa phương.

Lý thuyết này mình nghe từ xửa từ xưa rồi và cũng từng chả tin, nhưng mãi gần đây nhờ tiếp cận thực tế mình mới hiểu nó là điều có thực chứ không hề là lý thuyết suông hay là cái đích không thể thực hiện xa vời

Nguồn: Sức Khỏe Đời Sống

Tags: truong mam non - mam non

Chuẩn bị gì cho bé yêu khám phá thế giới?

Các mẹ cần chuẩn bị thật chu đáo để mỗi cuộc vui chơi của bé an toàn, vui vẻ và ý nghĩa nhất.

Hè đến thường là dịp bố mẹ cho bé tham gia vào nhiều hoạt động ngoài trời hoặc những chuyến đi chơi đây đó, vừa để giải trí, vừa khám phá thế giới muôn màu muôn sắc. Nhưng các mẹ cũng cần chuẩn bị thật chu đáo để mỗi cuộc vui chơi của bé an toàn, vui vẻ và ý nghĩa nhất.

Chuẩn bị thế nào là đủ?

Được cập nhật nhiều kiến thức mới, bổ ích, đa số các bà mẹ trẻ ngày nay đều hiểu rõ lợi ích của việc cho bé yêu tự do khám phá thế giới xung quanh. Mỗi khi có cơ hội, các mẹ đều tranh thủ cho con tham gia vào những hoạt động ngoài trời để bé hòa mình với thiên nhiên. Tuy vậy, vào thời điểm này, thời tiết thay đổi thất thường, buổi sáng nóng bức và trời đổ mưa vào cuối ngày làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ nhỏ từ 2 đến 6 năm tuổi, khiến nhiều bậc phụ huynh băn khoăn với việc cho trẻ ra ngoài. Đối với trẻ nhỏ, bố, mẹ cần lưu ý đến khâu chuẩn bị cho bé trước khi ra khỏi nhà.

Trong những chuyến đi chơi có trẻ nhỏ, dù gần hay xa, hành lý của bố mẹ thường có phần “lỉnh kỉnh” hơn. Tuy vậy, điều quan trọng nhất không phải là chuẩn bị đồ đạc, quần áo cho bé mà là trang bị cho bé sức khỏe và tâm lý thật tốt. Mẹ cần cho bé nghỉ ngơi đầy đủ, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ khoa học và tạo thói quen vận động giúp bé có sức đề kháng khỏe.

Hè đến thường là dịp bố mẹ cho bé tham gia vào nhiều hoạt động ngoài trời (Ảnh minh họa)

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bên cạnh các nhóm chất như đường, đạm, béo, vitamin và khoáng chất, bé cần được bổ sung những lợi khuẩn để tăng cường sức đề kháng. Một trong những lợi khuẩn có lợi ích tốt cho trẻ nhỏ đã được các nhà khoa học hàng đầu của Viện Dinh dưỡng Nestle Thuỵ Sĩ chính là lợi khuẩn Bifidus BL.

Với nhiều bằng chứng khoa học, lợi khuẩn Bifidus BL giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh, từ đó tăng cường khả năng hấp thu các dưỡng chất quan trọng cho cơ thể bé. Hơn nữa, lợi khuẩn Bifidus BL chính là một “vệ sĩ đắc lực”, ức chế các loại vi khuẩn có hại nhằm bảo vệ bé yêu phòng ngừa các bệnh hô hấp, tiêu hóa và giảm dùng kháng sinh. Hiện nay có Nestle Nan Kid 4 bổ sung hơn 100 triệu lợi khuẩn Bifidus BL cùng hơn 30 dưỡng chất thiết yếu mỗi ngày, giúp hỗ trợ sức đề kháng khỏe mạnh, giúp bé sẵn sàng học hỏi và lớn khôn!

Hãy để bé yêu được tự do khám phá thế giới xung quanh (Ảnh minh họa)

Khám phá sân chơi Vườn thú diệu kỳ

Trong mùa hè này, chương trình vui học “Khám phá Vườn Thú Diệu Kỳ” đã tạo một sân chơi vui tươi và bổ ích cho gia đình có bé trong độ tuổi từ 2-6. Chương trình sẽ diễn ra vào Chủ Nhật, 23 tháng 8 tại Thảo Cầm Viên, TP. Hồ Chí Minh. Không gian thiên nhiên xanh tươi và sinh động là nơi vui chơi, giải trí cho bé, vừa là môi trường giúp bé học hỏi nhiều điều mới lạ.

Bên cạnh đó còn có các hoạt động biểu diễn ca múa nhạc thiếu nhi, ảo thuật, tô màu tranh hoặc tượng các loài thú, xếp hình các con vật, tour tham quan vòng quanh sở thú bằng tàu lửa và hàng ngàn giải thưởng đang chờ đón gia đình. Và quan trọng nhất, bố, mẹ sẽ gặp gỡ và trao đổi với các chuyên gia, bác sĩ cách chăm sóc con lớn khôn khỏe mạnh mỗi ngày.

Bé được thỏa sức khám phá thế giới tự nhiên (ảnh minh họa)

Hãy cùng bé khám phá Vườn Thú Diệu Kỳ được thiết kế thành nhiều khu vực với các hoạt động đa dạng, chuyên nghiệp nhằm giúp bé thỏa sức trải nghiệm thực tế các hoạt động trò chơi tìm kiếm bạn Vẹt Tin Tin bị thất lạc cùng với Đội Thám Hiểm Tí Hon với sự tham gia của các bạn thú hoang dã như voi, sư tử, khỉ, ngựa vằn, ...

Bố mẹ hãy cùng con khám phá thế giới để bé lớn khôn khỏe mạnh mỗi ngày nhé!

Truong mam non Khánh Hội - Nguồn: Eva

Làm sao giúp trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời mà vẫn an toàn?

Xã hội ngày càng phát triển hiện nay, nhiều bậc cha mẹ vẫn tin rằng cách bảo vệ con cái tốt nhất chính là giữ chúng trong nhà. Hoặc nếu ra ngoài thì chúng phải chịu sự kèm cặp chặt chẽ của người lớn, chơi theo cách của người lớn.

Thế nhưng, theo những lập luận được Peter Gray, Giáo sư của trường đại học Boston, đưa ra gần đây thì như vậy lại gây hại nhiều hơn lợi cho bọn trẻ. Nói một cách cụ thể hơn, vị giáo sư tin rằng, việc thiếu hoặc không có sự tự do trong các hoạt động vui chơi ngoài trời với bạn bè đồng trang lứa có thể dẫn đến không ít vấn đề tâm lý cho trẻ em và thanh thiếu niên sau này.

Thật vậy, khi không còn nhận được sự hướng dẫn từ người lớn, buộc trẻ phải tự vận động trí não của mình để suy nghĩ xem nên chơi cái gì và chơi như thế nào. Và nếu đã tìm được cách chơi, chúng còn phải giải quyết vấn đề chơi với ai và làm sao thu hút được họ chơi với mình. Tất cả giúp hình thành trong trẻ rất nhiều kĩ năng xã hội quan trọng như khả năng lãnh đạo, giao tiếp đàm phán, tư duy độc lập và một số đức tính tốt như vị tha, đồng cảm với người khác, tránh được tính ích kỷ, hẹp hòi…

Tuy nhiên, muốn được như vậy, việc quan trọng nhất là cần phải có một môi trường an toàn, lý tưởng cho trẻ em mọi lứa tuổi có thể vui chơi thỏa thích với nhau. Điều mà đang trở nên ngày càng hiếm trong xã hội đô thị hiện đại, đặc biệt là ở Việt Nam.

Như vậy làm sao để trẻ tự do vui chơi mà vẫn bảo đảm được an toàn cho trẻ. Thật dễ dàng giải quyết mâu thuẫn này nếu chúng ta cho trẻ sử dụng các thiết bị định vị. Tại Việt Nam trong thời gian gần đây doanh nghiệp VTC Mobile đã cho ra mắt sản phẩm Đồng hồ định vị TADI.

TADI có thể giúp phụ huynh dễ dàng định vị con trẻ từ xa thông qua ứng dụng cài đặt trên Smartphone Android hoặc iOS. Bên cạnh đó, TADI còn hỗ trợ khoanh vùng an toàn bằng Google map và tự động gửi cảnh báo đến phụ huynh khi con trẻ vượt ra khỏi phạm vi đã quy định trước đó.

Không chỉ vậy, với tính năng gọi điện 2 chiều, đồng hồ TADI không chỉ có thể nhận cuộc gọi đến như một chiếc điện thoại thông thường mà còn cho phép thực hiện cuộc gọi khẩn cấp thông qua phím chức năng SOS mà trẻ không cần nhớ số điện thoại của bố mẹ.

Vì là sản phẩm dành cho trẻ em, smartwatch TADI lẽ đương nhiên cũng được chú trọng đáng kể đến khâu thiết kế ngoại hình. Cụ thể, TADI có nhiều tùy chọn 4 màu sắc trẻ trung, dây đeo mềm làm từ chất liệu thân thiện với môi trường và đảm bảo an toàn sức khỏe cho trẻ.

Mam non Khánh Hội - Nguồn: Mẹ Con

4 cách trò chuyện hiệu quả với trẻ

Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp một số trẻ khi có chuyện không hài lòng sẽ khóc gào ầm lên, vứt ném đồ đạc, thậm chí còn nằm vạ dưới đất. Cho dù người lớn kêu gọi, dọa nạt như thế nào, trẻ cũng không ngồi dậy. Lúc này, chúng ta làm thế nào để nói chuyện với trẻ?

Khóc quấy là một cách thể hiện sự tức giận của trẻ, đặc biệt ở trẻ từ 2-4 tuổi. Đây là thời kỳ “mình là trung tâm” trong giai đoạn phát triển tâm lý của trẻ. Không giống như người lớn là phân tích lý tính mới quyết định, trẻ dùng thái độ tức giận để thể hiện độc lập và ý thức phản kháng của mình.

Khi gặp phải trường hợp này, nếu bố mẹ buồn bã hay vội vã đáp ứng trẻ hoặc trực tiếp dùng “vũ lực trấn áp” trẻ đều gây ảnh hưởng không tốt cho sự phát triển tâm lý của trẻ.

Tiến sĩ John Gottman, người sáng lập Trung tâm huấn luyện và quản lý tâm lý của Mỹ và bà Triệu Bích – nhà tâm lý học trẻ em của Hàn Quốc chỉ ra rằng, bố mẹ và con cái phải giao tiếp tốt mới làm cho trẻ học được nhiều điều. Cuối cùng hình thành nên một đứa trẻ có tâm trạng ổn định. Điều quan trọng là người lớn cần học quan sát các vấn đề từ góc suy nghĩ của trẻ, dùng cách lý giải của trẻ để giao tiếp.

Có 4 cách thức sau đây:

1. “Vừa ….đã”

Nhìn từ góc độ phát triển tâm lý học, tư duy của trẻ là thẳng thắn, không vòng vo tam quốc. Ví dụ, khi hỏi trẻ: “Mẹ con là ai” trẻ trả lời được ngay, nhưng nếu hỏi: “Con của mẹ con là ai”, rất có thể trẻ không thể lật ngược lại trả lời. Vì vậy, bố mẹ cần nói chuyện tuân theo logic của trẻ, không nên dùng nguyên nhân phức tạp để suy luận hình thức câu.

Ví dụ khác, mùa đông trước khi đi ra ngoài, bố mẹ đừng nói: “Con mặc thêm 1 bộ quần/áo, bên ngoài lạnh” mà nên nói “Mặc một chiếc áo khoác, chúng ta sẽ ra ngoài” để cho trẻ sắp xếp rõ từ trước đến sau: Mẹ nói, mặc xong áo khoác tức là có thể ra ngoài rồi.

2. “Có thể…. cũng có thể”

Khi trẻ trước tuổi dậy thì, tiêu chuẩn phán đoán sự việc của trẻ không đen thì sẽ là trắng. Ví dụ, khi trẻ đang xem phim hoạt hình, trẻ không cần phân biệt rõ người tốt và người xấu. Trẻ cũng khó lý giải tính phức tạp của vạn vật và con người. Chuyên gia tâm lý phát hiện, trẻ đặc biệt thích dùng những từ rất cực đoạn như “toàn là”, “quyết không”, “vĩnh viễn”…. Đây cũng là một biểu hiện của dạng tư duy “đường thẳng”.

Vì vậy, khi người lớn giao tiếp với trẻ, bạn không nên dùng từ mơ hồ như “không dễ nói”, “đều rất tốt”… mà cần dùng cách nõi “trắng đen rõ ràng” hoặc cho trẻ lựa chọn một vài vấn đề rõ ràng. Ví dụ cụ thể, trước khi đi ra ngoài, trẻ cần mặc bộ quần áo nào, phụ huynh không nên nói “ đều được” mà đổi thành “Con có thể mặc quần váy có hoa, cũng có thẻ mặc áo phông hình gấu panda phối hợp với quần short màu xanh”.

3. “Đầu tiên… có được không?”

2-4 tuổi là thời kỳ tâm lý phản nghịch đầu tiên của trẻ, 7-8 tuổi là giai đoạn hiếu kỳ và khao khát kiến thức mạnh nhất. Trong hai giai đoạn này, tâm trạng của trẻ biến động rất lớn, tính tình khá cố chấp, nội tâm rất nhạy cảm. Lúc này, bố mẹ có 2 nguyên tắc để giao tiếp với trẻ:

• Thứ nhất, hạn chế nói “không” mà “thương lượng” với trẻ nhiều hơn, ví dụ “Không nên xem ti vi nữa, đến ăn cơm thôi” đổi thành “Hãy ăn cơm trước mới xem ti vi, con thấy được không?
• Thứ hai, không nên nói lời “vô nghĩa” với trẻ, ví dụ như kêu ca, than phiền một việc gì đó mà cần rõ ràng đơn giản. Đặc biệt không nên dùng các dạng  câu mà trẻ không có quyền lựa chọn kiều như “Nếu con không…bố/mẹ sẽ không”, cụ thể “Nếu con không ăn cơm bố/mẹ sẽ không cho con xem phim hoạt hình” Như vậy trẻ sẽ cảm thấy bị uy hiếp, ngược lại càng muốn khiêu khích quy tắc bố mẹ vừa đặt ra.

4. “Lần này… nhưng lần sau…”

Mặc dù là trẻ nhỏ nhưng trẻ cũng cần từ từ học cách có trách nhiệm với các hành động của mình. Vì vậy, khi trẻ phạm lỗi, thậm chí có hành vi mang tính phá hoại, bố mẹ bắt buộc phải vào cuộc, thông qua lập quy tắc để hướng dẫn trẻ. Tuy nhiên cần chú ý, trước khi lập quy tắc, hãy cho trẻ biết trước.

Ví dụ, trẻ vô cớ nổi giận với các bạn nhỏ khác ở lớp mẫu giáo, thậm chí đánh người, bố mẹ không thể nổi giận đùng đùng, không phân biết rõ ràng sai trái đã trách mắng, đánh đập, cũng không thể vui mừng “cười hô hố” cho qua chuyện, không xem đây là việc phải để tâm. Lúc này, bố mẹ nên nói với trẻ: “ Đây là lần đầu, con cũng đã xin lỗi bạn, bố/mẹ có thể tha thứ cho con, nhưng lần sau không được vô cớ nổi giận với người khác nữa”.

Truong mam non Khánh Hội - Nguồn: Mẹ Con